Openbaarheid
Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. In de jaarstukken moeten we verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens.
In deze paragraaf geven wij aan wat wij in 2026 gaan oppakken om uitvoering te geven aan de Woo. Daarbij richten wij ons op de drie pijlers van de Woo:
Actieve openbaarmaking
Passieve openbaarmaking
Verbetering van de informatiehuishouding
Actieve openbaarmaking
De Woo noemt elf informatiecategorieën die wij in de periode mei 2022 tot mei 2027 gefaseerd actief openbaar moeten maken. Het overgangsrecht van de Woo regelt dat de start van de actieve openbaarmaking per informatiecategorie (of verzameling informatiecategorieën) wordt geregeld middels een Koninklijk Besluit. Daarbij is in mei 2024 de planning vanuit de VNG opgeleverd:
Gezien de belangrijke mate van ondersteuning vanuit de VNG met daarbij de gemeentelijke ambitieniveaus ten aanzien van de implementatie van de Woo (voldoen aan wetgeving), volgen wij vanuit het programma de landelijke planning. Dat betekent dat wij momenteel voldoen en om te blijven voldoen in 2026 realiseren:
Dat wij in 2026 de informatiecategorieën van KB2, welke eventueel in 2025 nog niet volledig zijn ontsloten, actief gaan publiceren op het aangeschafte gemeentelijk Woo-publicatieplatform. Datum Koninklijk Besluit is bij moment van schrijven nog niet bekend;
Dat wij in 2026 de informatiecategorieën van KB3 actief gaan publiceren op het aangeschafte gemeentelijk Woo-publicatieplatform. Datum Koninklijk Besluit is bij moment van schrijven nog niet bekend.
Passieve openbaarmaking
Naast het actief openbaar maken kan iedereen altijd vragen om bepaalde informatie (op verzoek) openbaar te maken. Ook bij openbaarmaking op verzoek gaat de Woo ervan uit dat het belang van openbaarheid altijd geldt en dat alleen in uitzonderingsgevallen een bijzonder belang vóór openbaarmaking kan gaan. Concreet betekent dit dat een Woo-verzoek (of onderdelen daarvan) alleen kan (of kunnen) worden geweigerd wanneer een beschermd belang in het geding is.
De gemeenten voldoen momenteel al aan de wettelijk gestelde eisen aan de uitvoering van het proces passieve openbaarmaking in het kader van de Woo. Wijzigingen aan het proces betreffen een overdracht van taken, welke een financiële en bestuurlijke component in zich herbergen. Dit maakt dat we dit in 2025 niet hebben af kunnen ronden. Voor de passieve openbaarmaking geldt in 2026:
Het financiële aspect en het bestuurlijke aspect met het oog op het geharmoniseerde en geoptimaliseerde werkproces is afgerond;
De implementatie, inclusief ingebruikname van het nieuwe werkproces is afgerond;
De nieuwe KPI’s zijn opgesteld en verwerkt in het Woo-dashboard;
De implementatie van het Woo-dashboard, inclusief ingebruikname, is afgerond.
Verbetering van de informatiehuishouding
Het programmaplan IHOO is nog niet in eindversie opgesteld, vastgesteld en geaccordeerd. Wel heeft de Stuurgroep IHOO, bestaande uit de gemeentesecretarissen/algemeen directeuren van de gemeenten en de algemeen directeur van Duo+, positief besloten op verscheidene deelprojecten vallend onder het conceptprogrammaplan welke bijdragen aan een verbetering van de informatiehuishouding. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld een informatiebeheerplan, informatiebeleid (Gedragsregeling digitale werkafspraken) een digitale kanaalstrategie, beleid omtrent archivering email-chatapp berichtenverkeer, de implementatie van de WMEBV etc. Verscheidene van deze projecten zijn in 2025 gestart, waarbij er enkele in 2025 worden afgerond en enkele doorlopen in 2026.
In het vierde kwartaal 2025 wordt gewerkt aan een nieuwe inrichting van de structuur (Governance) voor alle lopende programma’s alsmede een overkoepelende visie en ambitieniveau. Ook zal in dit kwartaal bekeken worden hoe de programma’s zich tot elkaar verhouden en hoe hier samenhang in kan worden aangebracht.
Op basis van deze exercitie zal het definitieve programmaplan IHOO inclusief een projectenportfolio, financiering en bemensing, voor 2026 worden opgesteld en vastgesteld. De betreffende programma’s zijn: Programma Dienstverlening, Programma IHOO, Programma Datagedreven werken en het Programma Innovatie.